Paniekaanvallen bij burn-out: waarom je lichaam alarm slaat zonder reden
Aan de kassa beginnen zweten. In de file denken dat je gek wordt. Je alleen nog thuis veilig voelen. Ik ken het van binnenuit. En ik wil je iets zeggen wat bijna niemand zegt: je hoeft er niet mee te leren leven.
Je weet perfect dat er niets aan de hand is. Je staat gewoon in de winkel. Je zit gewoon in de auto. En toch slaat je hart op hol, word je duizelig en schiet je hoofd in een spiraal van "wat als".
Achteraf voel je je beschaamd. Het was toch maar een kassa. Het was toch maar een file.
Paniek is geen fout in je systeem. Het is een systeem dat te goed zijn best doet om je te beschermen.
Mijn paniek aan de kassa en in de file
Ik had paniek voor de domste dingen.
In mijn burn-out kreeg ik paniek en angsten voor alles. Aan de kassa begon ik te zweten. Ik stond vast in de rij en kon niet weg. Wat als ik slecht werd? Moest ik dan mijn spullen op de band laten liggen en naar buiten lopen? Zou ik flauwvallen? Ging ik nog wel thuis geraken? Al die scenario's raasden door mijn hoofd.
In de auto was het hetzelfde. Bij file ging ik panikeren. Ik zat vast. Wat als ik niet weg kon? Wat als ik naar het toilet moest?
Soms dacht ik echt dat ik gek ging worden van de angst. Zo hard raasde het in mijn hoofd.
Op een ochtend viel ik flauw op het toilet. 's Avonds voelde ik de paniek opkomen: wat als het opnieuw gebeurde, ergens waar niemand bij was? Ik belandde op de spoed. Daar bleek het een paniekaanval te zijn.
Mijn lichaam sloeg alarm. Maar er was geen brand.
Wat ik keer op keer hoor
Bij de vrouwen die met paniek bij mij komen, hoor ik telkens dezelfde zinnen:
Herken je jezelf hierin?
- "Ik dacht echt dat ik doodging."
- "Ik dacht dat ik ging flauwvallen."
- "Ik durf niet meer buiten komen."
- "Ik heb sociale angst ontwikkeld."
- "Ik voel me alleen nog thuis veilig."
- "Ik kan het leven niet aan. Ik ben te gevoelig, te snel overprikkeld."
Als je dit leest en je knikt: je bent niet zwak, en je bent niet gek. Je zenuwstelsel staat al veel te lang op scherp.
Waarom je lichaam alarm slaat zonder reden
Angst begint niet in je hoofd. Ze begint dieper, in de amygdala, het alarmsysteem van je brein. Die vergelijkt elke situatie razendsnel met vroegere bedreigingen. Herkent ze een patroon, dan schiet ze in actie. Ook als er nu geen echt gevaar is.
Als je zenuwstelsel maandenlang in waakstand staat, neemt dat alarmsysteem het over. Het deel van je brein dat rationeel denkt en nuance ziet, wordt stiller. En een alarmsysteem dat de baas is, ziet overal gevaar. In een rij aan de kassa. In een file. In een mail. In de stilte van de nacht.
Daarom helpt het niet dat je weet dat er niets aan de hand is. Je lichaam reageert al voor je hoofd kan beslissen of het veilig is. Dat is geen zwakte. Dat is biologie.
"Je lichaam reageert al voor je hoofd kan beslissen of het veilig is."
Je hoeft er niet mee te leren leven
Bij angst en paniek hoor je vaak hetzelfde advies: leer ermee leven. Vermijd wat je triggert. Blijf in je veilige zone.
Dat klinkt zorgzaam. Maar weet je wat er dan gebeurt? Je wereld wordt elke maand een beetje kleiner. Eerst ga je niet meer naar drukke winkels. Dan niet meer naar feestjes. Dan rij je enkel nog vertrouwde routes. Tot je alleen nog thuis veilig bent.
Overleven in je comfortzone is geen leven
Constant in je comfortzone blijven, beperkt je enorm. Je kan van angst en paniek helen. Door de oorzaken op te sporen en ze los te laten.
Wat ik vind onder paniek
Paniek komt zelden uit het niets. Als ik via spiertesten in het onderbewustzijn ga kijken, kom ik telkens deze wortels tegen:
Soms kom ik ook een identiteit tegen: de angsthaas. Een rol die je ooit kreeg of aannam, en die je systeem nog altijd speelt. Ook al ben je die al lang ontgroeid.
Angst loslaten begint met veiligheid, niet met moed
De meeste mensen denken dat je angst overwint met moed. Er gewoon doorheen gaan. Het forceren. Maar zo werkt het niet.
Angst loslaten begint met veiligheid. Niet in je hoofd, maar in je lijf. Als je zenuwstelsel ervaart dat het veilig is, laat het alarmsysteem zijn greep los.
Daarom praten we in mijn begeleiding niet urenlang over waarom je bang bent. Via spiertesten ga ik rechtstreeks naar het onderbewustzijn: wat houdt jouw alarm aan? Een oude schrik, een overgenomen angst, een overtuiging, een identiteit. En daar maken we het los. Laag voor laag.
Voor het eerst in maanden naar de winkel
Een vrouw schreef me na haar sessie dat ze moe was, wat hoofdpijn had en gerommel in haar buik voelde.
Maar de paniekaanvallen waren zo sterk verminderd, dat ze voor het eerst in maanden weer naar de winkel kon gaan.
Je wereld mag weer groter worden
Stel je voor dat je weer gewoon aan de kassa staat. Dat je in de file zit en je denkt alleen: wat duurt dat lang. Dat je weer zin hebt om buiten te komen, in plaats van alleen thuis veilig te zijn.
Lees ook
Ontdek wat jouw alarm aan houdt
In de masterclass leg ik je uit hoe ik naar burn-out kijk, welke patronen ik onderzoek en waarom het niet gaat over beter leren omgaan met angst, maar over de wortel loslaten.
Zo kan je zelf voelen of deze manier van werken bij jou past.
Vraag de masterclass aanVoel je na het lezen al dat je verder wil? Dan kan je ook meteen een gratis kennismakingsgesprek inplannen in mijn online agenda.
Veelgestelde vragen
Waarom krijg ik paniekaanvallen in een burn-out?
Bij een burn-out staat je zenuwstelsel al lang in waakstand. Het alarmsysteem in je brein wordt overgevoelig en ziet gevaar in alledaagse situaties, zoals een rij aan de kassa of een file. Je lichaam reageert dan met paniek, ook al weet je hoofd dat er niets aan de hand is.
Is een paniekaanval gevaarlijk?
Een paniekaanval voelt vaak levensbedreigend, maar is op zich niet gevaarlijk. Heb je hartkloppingen, pijn in de borst of val je flauw, laat dan altijd eerst een arts kijken.
Moet ik leren leven met paniek?
Nee. Vermijden en in je comfortzone blijven maakt je wereld net kleiner. Door de oorzaken in je onderbewustzijn op te sporen en los te laten, kan je alarmsysteem weer tot rust komen.