Altijd aan: waarom kan ik niet ontspannen, zelfs als ik rust neem?
Je agenda is leeg, maar je lijf voelt nog steeds vol. Je neemt een vrije dag en toch lukt het niet om te landen. Ik weet hoe dat voelt, want ik heb het zelf jarenlang geleefd.
Het is zondag. Er staat niets op de planning. Je hebt jezelf beloofd dat je vandaag eens niets gaat doen.
En toch lukt het niet. Je zit in de zetel en je hoofd maakt al lijstjes voor maandag. Je schouders staan hoog. Bij elk berichtje op je gsm schiet je even op scherp. Tegen de avond ben je moe, maar niet uitgerust.
Herken je dat? Dan ben je niet lui en niet "slecht in ontspannen".
Je systeem staat gewoon nog altijd aan.
Hoe altijd aan staan bij mij voelde
Wat ik hier schrijf, heb ik niet gelezen. Ik heb het geleefd.
Ik had al mijn hele leven een onrust in mij die ik niet goed kon benoemen. Een onderstroom. Stil genoeg om te negeren, maar aanwezig genoeg om nooit echt te verdwijnen. Zolang het huis draaide, de kinderen naar school gingen en de klanten kwamen, liet ik die onrust liggen. Je hebt het druk. Dus ga je door. Dag na dag. Jaar na jaar.
Ik werkte elke dag. Ergens had ik besloten dat stilstaan gevaarlijk was. Overdag in mijn praktijk, 's avonds administratie en sociale media, en op zaterdag werkte ik verder aan mijn zaak. Want het moest toch ergens vandaan komen. En dat ergens was ik, vond ik.
Tot doorgaan niet meer werkte. Ik kon niet meer slapen, ook al was ik uitgeput. Hartkloppingen hielden me wakker. Ik kon niet tot rust komen, ook niet als alles om me heen stil was.
Alsof er een alarm in mijn lichaam afging dat niemand kon afzetten.
Herken je dit? Signalen dat je systeem altijd aan staat
Altijd aan staan voelt niet als paniek. Het is een constante waakstand die zo vertrouwd is geworden dat je ze niet meer opmerkt.
Bij de vrouwen die bij mij komen, zie ik telkens dezelfde signalen
- Hartkloppingen die je wakker houden, of die 's morgens vroeg al beginnen.
- Je voelt je opgejaagd zonder duidelijke reden.
- Het piekeren start zodra je ogen opengaan.
- Je slaapt, maar je wordt niet uitgerust wakker. Of je ligt uren naar het plafond te staren.
- Je buik voelt constant gespannen aan.
- Je bent prikkelbaar, alsof je huid te dun is geworden voor de wereld.
- Je huilt om niks, of net omgekeerd: je voelt bijna niets meer.
- Je weet perfect dat je rustiger aan moet doen, en toch ga je de volgende dag weer over je grens.
Het verraderlijke is dat dit sluipend gaat. Je rekt en rekt en rekt nog een beetje, elke dag een beetje verder.
"Tot het elastiekje knapt. Niet geleidelijk, maar in één keer."
Waarom rust nemen niet genoeg is
Het advies dat overal terugkomt, is: neem rust. Ik heb het ook geprobeerd. Wandelen, journalen, praten met een psychologe, supplementen, ademhalingsoefeningen.
Toen ik ging wandelen, voelde ik me even beter. Als ik mijn verhaal kon vertellen aan iemand die luisterde, was er even opluchting. Maar als ik dan doodmoe in de zetel belandde, kwam de stress volledig terug. Net zo hard als daarvoor. Het was even gepauzeerd, niet opgelost.
Met ademhalingsoefeningen werd ik zelfs angstiger. Mijn systeem was zo ontregeld dat de aandacht op mijn adem zelf een trigger werd. Wat ik wilde, was gewoon automatisch kunnen ademen. Zonder erover na te denken.
De vraag die niemand stelt
Wat kost jou dagelijks zoveel energie? Wat trekt er zo hard aan je systeem dat het zich blijft uitputten, hoe vaak je ook pauzeert?
En misschien herken je ook dit: je hebt al veel inzicht. Je weet waar het vandaan komt. In mijn hoofd zat het ook beter, maar mijn lichaam kwam mijlenver achter.
Wat houdt je systeem in die waakstand?
Altijd aan staan is geen karakterfout. Het is een overlevingsmechanisme dat ooit zinvol was. Dit zijn de wortels die ik het vaakst tegenkom:
Een emotie volledig doorvoelen duurt maar negentig seconden. Maar dat doen we zelden. We slikken onze tranen in en verbijten onze boosheid, omdat het moment er niet naar is of omdat we sterk moeten zijn. Die opeenstapeling kost je elke dag enorm veel energie. Daarom helpt in de zetel liggen niet.
Soms levert de uitputting onbewust ook iets op: eindelijk een geldige reden om nee te zeggen, of eindelijk wat zorg. Dat is nooit een verwijt. Het is een slim systeem dat een diepe behoefte niet op een andere manier ingevuld kreeg.
Wat je hoofd weet
Ik mag rusten.
Ik hoef niet alles op te lossen.
Het is veilig om even niets te doen.
Wat je lichaam toch doet
Hartkloppingen.
Piekeren.
Onrust in de zetel.
Niet uitgerust wakker worden.
Opnieuw over je grens gaan.
Je kan dit proberen weg te redeneren of te overschrijven met positieve zinnen. Maar dan werk je in je bewustzijn, en dat is maar tien procent van je systeem. Je patronen zitten in de andere negentig procent: je onderbewustzijn.
Hoe we aan de wortel werken
In mijn begeleiding leer je niet om beter om te gaan met je onrust. We gaan naar waar ze vandaan komt.
Dat hoeven we niet te raden. We werken in het onderbewustzijn, via spiertesten. Als je journaalt, weet je niet vanuit welk deel je schrijft. Met spiertesten weet ik dat wel. Ik luister niet naar wat je vertelt, maar naar wat je lichaam communiceert. Dat is altijd eerlijker.
Zo vinden we wat je systeem vandaag in waakstand houdt: een vastgezette emotie, een overtuiging, een oude wonde, iets uit je familielijn. En daar maken we het los. Niet door erover te praten of het te overschrijven, maar door het echt los te laten.
Een voorbeeld uit mijn praktijk
Een vrouw kwam bij me, uitgeput en overprikkeld. Ze ergerde zich dood aan haar schoonfamilie, maar durfde dat niet te zeggen. Dus slikte ze telkens alles in om de lieve vrede te bewaren.
Ik begon niet bij de familie, maar bij haar. Toen we de vastgezette emoties aanspraken, voelde ze zich ter plekke in haar lichaam zakken. Drie weken later vertelde ze dat het haar veel minder raakte wat de familie zei.
Die familie was niet veranderd. Haar zenuwstelsel wel.
Omgaan met stress of helen?
Omgaan met stress geeft je een sterkere rugzak. Helen haalt het gewicht eruit.
Hoe je merkt dat er iets verschuift
Vooruitgang herken je zelden aan grote doorbraken. Je merkt ze aan kleine verschuivingen:
- Je reageert minder sterk op wat vroeger je dag kon ruïneren.
- Je herstelt sneller na een moeilijke dag. Een nacht of twee, in plaats van weken.
- Je zegt nee waar je vroeger ja zei, zonder er een week stress over te hebben.
- Je herkent je patronen terwijl ze gebeuren, in plaats van achteraf.
- Je lichaam voelt veiliger. De hartkloppingen komen minder vaak, je slaapt beter.
- En misschien het mooiste signaal: je kan genieten. Zonder de schuld dat je even niet productief bent.
Ik ga eerlijk zijn: dit gaat niet van vandaag op morgen. Bij mij duurde het herstel ongeveer drie jaar. Dat had een reden. De eerste twee tot tweeënhalf jaar zocht ik het vooral in journalen, gesprekken met een psychologe en EMDR. Dat gaf me inzicht, maar voor mij werkte het niet: mijn lichaam veranderde niet mee. Pas toen ik leerde werken met de onbewuste blokkades, kwam er echt beweging. Vanaf dan kwam mijn lichaam bij, laag na laag.
Hoe ik wist dat mijn lichaam niet meer aan stond
Bij mij begon het met kleine dingen. Ik ging weer mee naar de winkel. In de auto begon ik weer te vertellen tegen mijn man. Ik kon mijn huishouden weer oppikken. Ik deed weer dom en grappig met mijn kinderen. Ik durfde weer onder de mensen te komen en ik kon weer klanten behandelen.
En het verlangen om te verhuizen, dat ik al zo lang had, kwam terug. Ik begon het echt vorm te geven en ging huizen bezoeken.
Toen wist ik: mijn lichaam staat niet meer aan. Ik kijk weer vooruit.
Je hoeft niet harder te proberen
Als je jezelf in dit artikel herkent, dan is er niets mis met jou. Je systeem doet al jaren zijn uiterste best om je te beschermen. Het mag nu leren dat het veilig is om te stoppen.
Stel je voor dat je over zes maanden 's morgens wakker wordt en je batterijtje weer opgeladen is. Dat je merkt wanneer iets te veel is, en nee kan zeggen zonder jezelf daarna te veroordelen.
Ontdek wat jouw systeem in waakstand houdt
In de masterclass leg ik je uit waarom burn-out geen kwestie is van te weinig discipline, en waarom het niet gaat over beter leren omgaan met stress, maar over de wortel loslaten.
Zo kan je zelf voelen of deze manier van werken bij jou past.
Vraag de masterclass aanVoel je na het lezen al dat je verder wil? Dan kan je ook meteen een gratis kennismakingsgesprek inplannen in mijn online agenda.
Veelgestelde vragen
Waarom kan ik niet ontspannen, ook al neem ik rust?
Rust is iets wat je lichaam moet kunnen toelaten. Als je zenuwstelsel ervan overtuigd is dat stoppen niet veilig is, neem je die onrust gewoon mee naar je vrije dag. Rust geeft dan even opluchting, maar lost niet op wat je systeem in waakstand houdt.
Is altijd aan staan hetzelfde als een burn-out?
Niet altijd. Maar een systeem dat lange tijd in waakstand blijft, put zich uit. Bij veel mensen gaat altijd aan staan een burn-out jarenlang vooraf, vaak zonder dat ze het zelf zo benoemen.
Moet ik eerst weten waar mijn onrust vandaan komt?
Nee. Je hoeft je volledige levensgeschiedenis niet te kennen om te beginnen. Via spiertesten gaan we na wat er in je onderbewustzijn speelt en waar we best beginnen.